Witków
WITKÓW - HISTORIA WSI, ZABYTKI
Wie¶ wspomniana jako Wittchendorf, do 1945 r. jako Wittgendorf. Bardzo stara osada z maj±tkiem rycerskim. Jej dawna nazwa pochodzi prawdopodobnie od s³owa „wicina”, co oznacza³o w³a¶nie osadê/ miejscowo¶æ/s±siedztwo.
Chocia¿ niektóre ¼ród³a mówi±, i¿ wie¶ zosta³a za³o¿ona ju¿ ok. 1220 roku, to pierwsza wzmianka o niej pochodzi z po³. XIV (1305 r.) w gdy stanowi³a ona w³asno¶æ rodu v. Neckar. W pocz±tkach XV w maj±tek przeszed³ w rêce rodziny v. Warnsdorf. W dokumentach s±dowych z 1537 roku wymieniany jest Nickel v. Warnsdorf w zwi±zku z zabójstwem v.Kiettlitza pana na ¦widnicy k. Zielonej Góry. Po jego bezpotomnej ¶mierci Witków przej±³ cesarz Ferdynand I, który sprzeda³ go nastêpnie w 1550 roku swojemu genera³owi Fabianowi v. Schoenaich . On z kolei podarowa³ on w³o¶ci witkowskie w prezencie ¶lubnym Eufemii v.Seydlitz. Wkrótce panem na Witkowie zosta³ bratanek Fabiana - Georg v.Schoenaich, za³o¿yciel znanego gimnazjum w Bytomiu Odrz. Po bezpotomnej ¶mierci ostatniego przedstawiciela tego rodu w 1596 roku cesarz Rudolf II przej±³ maj±tek a nastêpnie odsprzeda³ go Henrykowi v.Dohna. Gdy w 1711 roku umiera Karol Hannibal wygasa ¶l±ska ga³±¼ rodu v. Dohna a w³o¶ci witkowskie przejmuje Jadwiga Tshirnheus-Polcenhein. Od pol. XIX w Witków nale¿y do Kasy Pañstwowej i zmieniaj± siê jego dzier¿awcy. Po II wojnie ¶wiatowej zostaje upañstwowiony . Wówczas wie¿a rycerska zaczyna popadaæ w ruinê. Odbudowana zostaje w latach 1978-84 z przeznaczeniem na stacjê badawcz± Muzeum Archeologicznego, która ostatecznie nie znalaz³a tu swojej siedziby.
W ¶wietle prowadzonych nad obiektem badañ wczesnogotycka wie¿a nale¿±ca do nielicznych zachowanych do dnia dzisiejszego siedzib rycerskich wzniesiona zosta³a ok. po³. XIV w. Budulcem by³ kamieñ narzutowy, uzupe³niony w okresie pó¼niejszym ceg³±. Nadano jej charakter warowny otaczaj±c fos± i murem , wznosz±c bramê i przylegaj±cy do nie budynek / w pocz. XIX w zniszczono wiêkszo¶æ umocnieñ/. W k. XV w jej wnêtrza ozdobiono pó¼nogotyckimi polichromiami o tematyce religijnej i symboliczno-rycerskiej . Z 1556 roku pochodz± piaskowcowe obramienia okienne i drzwiowe o bogatej renesansowej ornamentyce /autorstwo kamieniarki przypisywane jest warsztatowi Franciszka Bahra z Chojnowa/ oraz dekoracyjne boniowanie elewacji wykonane w technice sgraffita. W galerii przy opisie stacji kolejowej w Witkowie, zamieszczono liczne zdjêcia tego zabytku. Tekst ze strony internetowej Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Drugim cennym zabytkiem Witkowa jest zbudowana w XIII wieku (¼ród³a mówi± te¿ o okresie roku 1400) ¶wi±tynia w stylu wczesnogotyckim. Budowla z kamienia polnego i rudy darniowej (bagiennej). Do ko¶cio³a wchodzi siê przez dwa wczesnogotyckie portale kamienne. Jeden z nich, prowadz±cy do prezbiterium, zdobi tympanon z p³askorze¼b± przedstawiaj±c± ukrzy¿owanego Jezusa, którego adoruj± Naj¶wiêtsza Maria Panna i ¶w. Jan. We wnêtrzu ¶wi±tyni XVI-wieczna p³yta nagrobna ku czci Nikela v. Wamsdorfa, dawnego w³a¶ciciela Witkowa. Ko¶ció³ otoczony kamiennym murem. W po³udniowym odcinku muru budynek bramny z XV wieku. XVI wieku ko¶ció³ by³ przejêty przez luteran, którzy zakryli gotyckie polichromie. Z czasem popad³ w ruinê. Odbudowany w latach dziewiêædziesi±tych XX wieku po spaleniu innej ¶wi±tyni.
We wsi zachowa³a sie równie¿ oficyna, prawdopodobnie powsta³a w ¶redniowieczu oraz jeden z dwóch niezburzonych przyk³adów projektu dworca, jakie budowano na stacjach kolei szprotawskiej.
Interesuj±ca cierkawostk± jest fakt,. i¿ na prze³omie lat 60-70 XIX wieku i w 1938 roku odkryto tu groby z VI – IV w p.n.e. Pó¼niejsze badania dostarczy³y wiele ¶redniowiecznych zabytków np. znaleziono ma³e gotyckie rze¼by ceramiczne. Plotki mówi±, i¿ ko¶ció³ parafialny jest po³±czony z wie¿± rycersk± podziemnym korytarzem.
Serwis powsta³ i funkcjonuje dziêki ¶rodkom finansowym Gminy wiejskiej Zielona Góra
