Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb os鏏 odwiedzaj帷ych.
Zmiany ustawie dotycz帷ych plik闚 cookie mo積a dokona w dowolnej chwili modyfikuj帷 ustawienia przegl康arki.
Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawie dotycz帷ych cookies oznacza, 瞠 b璠 one zapisane w pami璚i urz康zenia.
Zamknij
Dzisiaj jest 鈔oda, 18 pa寮ziernika 2017

Kolejowa Toplista
Puls - nie jeste sam!


1_procent


opp



 Przeka Twój 1% dla naszego OPP - Program e-pity online do rozliczania PIT 2012



www.expresspaczka.pl
sebastian@expresspaczka.pl
Napisz do nas

D瑿iczka

  
Kilometra liczony od Dworca Szprotawskiego w Zielonej Górze: 25,7 km
Kilometra liczony od stacji w Szprotawie: 25,0 km
Nazwa niemiecka: Eich-vorwerk
Nazwy polskie: D瑿iczka
Ostatnia nazwa polska stacji: D瑿iczka
 aaa  
aaa         
 1. W KLIMACIE TAJEMNICY SPRZED LAT I WIELKIEJ PRZYGODY NA GÓRSKIM SZLAKU 
Eich - vorwerk po niemiecku.  Po 1945 miejsce to nazywano po polsku, jako D瑿iczka. Jeste鄉y na  najciekawszym krajobrazowo odcinku kolei szprotawskiej. Mi璠zy du篡mi wsiami Broniszowem (Bruzelwaldau, powiat nowosolski a w latach funkcjonowania kolei - ko簑chowski / Kreis Freystadt) i Wichowem (Weichau, powiat 瘸ga雟ki / Kreis Sagan) bieg豉 nie tylko granica mi璠zy powiatami. Wsie te rozdziela ogromny obszar le郾y, zwany przed wojn Lasem Broniszowskim (Brunzelwaldauer Forst). Jednocze郾ie przebiega t璠y skrajny, zachodni odcinek Wzgórz Dalkowskich. Las Broniszowski jest pe貫n jarów, bystrych potoków, wysokich wzgórz. Po sztucznie usypanym nasypie, przez 鈔odek tego malowniczego, bezludnego obszaru poprowadzono w latach 1910 - 1911 tory kolei szprotawskiej.
Spaceruj帷 po tym terenie, czujesz si niczym w górach. Wra瞠nie to jest o wiele bli窺ze prawdy, ni mo瞠 si tego spodziewa ka盥y turysta, pami皻aj帷y jako tako lekcje geografii ze szko造. Pani od geografii, a za ni przewodniki turystyczne pewnie nauczy造 nas, 瞠 w Polsce mamy trzy podstawowe górotwory (Sudety, Karpaty i Góry 安i皻okrzyskie). Pozosta貫 wzgórza i pagórki, rozsiane po ca造m kraju, maj by dzie貫m lodowców. Nic bardziej mylnego ! Otó Wzgórza Dalkowskie, powsta造 w wyniku ruchów górotwórczych, dok豉dnie tych samych, które wynios造 równie Sudety. Dopiero po wiekach, na wyniesione (prawdziwe, cho niziutkie) góry, lodowiec nadrzuci troch gliny i piasku... Jeszcze w latach 60-tych XX w. w podr璚znikach i przewodnikach wzgórza te nosi造 oficjaln nazw Gór Kocich.
A zatem prawdziwe góry, wielki, bezludny las... Bezludny ? Przemierzaj帷 graniczne pasma górskie, Bieszczady, Beskid Niski, Góry Izerskie czy Orlickie cz瘰to natrafiamy na 郵ady dramatycznej historii. Przesz這嗆 brutalnie obesz豉 si z Czechami, κmkami, zabieraj帷 im po ostatniej wojnie ich ojczyst ziemi. Tam gdzie przez kilka stuleci rozbrzmiewa造 g這sy dzieci, na wzgórzach kochali si ch這pcy i dziewcz皻a, a starzy pykali na przyzbach fajeczk, dzi strasz nieuwa積ych w璠rowców i odkrywców zdradliwe wykroty dawnych piwnic, k逝j帷e krzewy i parz帷e pokrzywy. Ca貫 po豉cie dawnych bieszczadzkich czy sudeckich wsi pasterskich dzi s poro郾i皻e lasem. Czy zaskocz was, gdy powiem, 瞠 historia Lasu Broniszowskiego ma te swoj zaginion po ostatniej wojnie wie ?
Popatrzcie na wspó販zesne nam mapy. Stacja kolejowa mi璠zy Broniszowem a Wichowem posiada豉 murowany dworzec, bocznic, magazyny.  Któr wie obs逝giwa豉 taka rozbudowana stacja ? W 鈔odku Lasu nad torami przerzucony jest pot篹ny, ceglany wiadukt. Sk康 i dok康 wiod豉 ta droga ? Gdzie mieszkali ludzie, korzystaj帷y z drogi na tym  wiadukcie i z dworca ? Przecie dzi, najbli窺ze du瞠 wsie w tej okolicy to dopiero Wichów, Broniszów (obie mia造 w豉sne przystanki  kolejowe) i Przylaski (zbyt daleko po這穎ne od linii kolejowej, aby by豉 w nich stacja)... Czy瘺y鄉y czego nie wiedzieli o tej, stosunkowo,  niedawnej przesz這軼i tej okolicy, tego Lasu ?
Jest te inne pytanie. Dlaczego stacji D瑿iczka (Eich - vorwerk) nie ma w pierwszych rozk豉dach jazdy ? Dlaczego pojawia si ona dopiero w latach 30-tych, czy瘺y po 15 latach funkcjonowania kolei szprotawskiej, w dobie wielkiego kryzysu 鈍iatowego, inwestorzy na przekór wszystkiemu dobudowali jeszcze jedn stacj na linii kolei szprotawskiej ? Dlaczego w tym czasie (zanim pojawi豉 si w rozk豉dach jazdy stacja D瑿iczka) poci庵i z Zielonej Góry (Grunbergu) ko鎍zy造 jednak swój bieg na obrze瘸ch Lasu Broniszowskiego (kursowa造 tylko do Wichowa lub do Broniszowa, czyli stacji usytuowanych na skraju Lasu) ? Co tu by這 takiego wa積ego, a po czym nie ma dzisiaj najmniejszego 郵adu ?
Czy w ogóle wiemy gdzie by豉 ta stacja ? W terenie zachowa這 si po niej jeszcze mniej, ni po odkopanej przez m這dych archeologów stacji w Radwanowie. Mapa z 1933 roku sytuuje j na 逝ku szosy, na swoistym siodle wzgórza ponad Wichowem. Ale 郵ady dawnego peronu s jakby widoczne równie pod 鈔ódle郾ym wiaduktem... Co to znaczy, czy瘺y by造 dwie stacje w Lesie ? 
aaaaaaaa 
 2. W POSZUKIWANIU Wx列IWEJ WSI
Eich - vorwerk, taka nazwa na pograniczu powiatu ko簑chowskiego (Freystadt) i 瘸ga雟kiego (Sagan) pojawia si na mapie z 1933 r. dwukrotnie: jako nazwa folwarku (maj徠ku) oraz jako nazwa dworca kolejowego obok tego maj徠ku (ze skrótem Bf., czyli Bahnhof). Odczytuj帷 po wielko軼i i kroju u篡tej czcionki, nale篡 uzna przynale積o嗆 administracyjn obu tych punktów terenowych do wsi Neudorf (w wolnym t逝maczeniu Nowa Wie).
Poczujmy si w tym miejscu, mo瞠 nie tyle "poszukiwaczami zaginionej arki", co... "w豉軼iwej wsi". Portale internetowe, po鈍i璚one lokalnej historii (np. www.glogow.pl, www.niederschlesien.info), wie Neudorf lokalizuj w tym rejonie obok Stypu這wa Górnego (w latach 60-tych XX w. przy陰czon do Stypu這wa), par kilometrów na zachód od Ko簑chowa. Podaj nawet jej powojenn (polsk) nazw, jako Przyborze (1945 - 58, jako Nowa Wie). Jest to b喚dny trop. Nazwa osadnicza "Przyborze" wyst瘼uje bowiem nie pod Stypu這wem, ale pod Wichowem. W latach powojennych ponadto owo Przyborze nie jest ju samodzieln wsi, ale przysió趾iem Wichowa.
Patrz帷 na map z 1933 r. potwierdzamy tak lokalizacj: wie Neudorf, znajdowa豉 si na po逝dniowym skraju Lasu Broniszowskiego, na stokach pó軟ocnego wa逝 ko鎍z帷ych si tu Wzgórz Dalkowskich. Przecina豉 j szosa z Broniszowa do Wichowa, kre郵帷 w obr瑿ie wsi odwrócon do poziomu liter "S".  Nie by豉 to du瘸 wie, ale posiada豉 w豉sn gospod, sklep wielobran穎wy, folwark przemys這wy, dwór i dworzec kolejowy. Mia豉 te w豉sne przysió趾i, jak cho熲y Friedrichsruh. Przynale瘸豉 do niej kolonia na po逝dnie od szosy, obecnie administracyjnie przypisana do Broniszowa.
Przy zachodnim zawijasie litery "S", jaki kre郵i szosa wspinaj帷 si na  gór, dawniej nazywan, jako Finkenberg, przed skrzy穎waniem z gruntow drog w kierunku  pó軟ocnego skraju Wichowa, na po逝dnie od szosy by maj徠ek i dwór D瑿owy. Kilkaset metrów na pó軟oc od niego, po drugiej stronie (pó軟ocnej) szosy, przed przysió趾iem Zak徠ek Fryderyka, by豉 stacja kolejowa "Folwark D瑿owy", z murowanym dworcem i mijank (tor szlakowy od strony wschodniej). Potwierdza to mapa topograficzna z 1933 r. Studia terenowe, przeprowadzone w latach 1993 - 2010, pozwoli造 odnale潭 bieg obu torów, ale nie potwierdzi造 lokalizacji murowanego dworca. Studia literaturowe, oparte o analiz przedwojennych rozk豉dów jazdy kolei szprotawskiej, pokaza造 jeszcze inn niezwyk這嗆: stacja ta pojawia si dopiero w  po這wie lat 30-tych (w 1935 r. ju jest), przedtem (na pewno do roku 1927) jej w ogóle nie ma !
Pozbierajmy do kupy te rewelacje. W miejscu gdzie tory kolei szprotawskiej przebijaj si przez pó軟ocny wa Wzgórz Dalkowskich, mi璠zy rokiem 1927 a 1935 powsta豉 stacja kolejowa Eich - vorwerk (po 1945 r. - D瑿iczka). Nie ma 瘸dnego po niej 郵adu przed t dat. Obok tej stacji by maj徠ek o tej samej nazwie. Wed逝g mapy i wed逝g posiadanej ikonografii (pocztówki ze wsi Neudorf), stacja ta i folwark nale瘸造 do wsi Neudorf, w powiecie ko簑chowskim (Kreis Freystadt). Cz窷 廝óde (np. www.glogow.pl, www.niederschlesien.info) przypisuje jednak wie Neudorf (Krs. Freystadt) do Stypu這wa Górnego (jako jego przysió貫k, w latach 60-tych XX w. w陰czona do wsi Stypuów), podaj帷 jej polsk nazw jako Przyborze (w latach 1945-58, wyst瘼uje ona jako Nowa Wie). Po dzi dzie (nie wiemy wprawdzie od którego dok豉dnie roku, by mo瞠 pierwsz powojenn nazw by豉 owa D瑿iczka ?) Przyborze, to jednak nazwa przysió趾a wsi Wichów w s御iednim do ko簑chowskiego (od lat 50-tych XX w. nowosolskiego) powiecie 瘸ga雟kim. To Przyborze, pasuje topograficznie do wsi Neudorf i stacji "D瑿owy Folwark".
Nale篡 zatem przyj望 taki prawdopodobny bieg wydarze. W chwili budowy kolei szprotawskiej, w latach 1910-11 przy zakr璚ie szosy Broniszów - Wichów, na szczycie wzgórz nieopodal "D瑿owego Folwarku", administracyjnie przynale積ego do pobliskiej wsi Neudorf w powiecie ko簑chowskim, nie by這 瘸dnej stacji kolejowej. Kilkana軼ie lat pó幡iej, mi璠zy rokiem 1927 a 1935 wybudowano tu mijank, murowany dworzec, by mo瞠 magazyn, s這wem powsta豉 stacja kolejowa, ale nie Nowa Wie, tylko "D瑿owy Folwark". Po 1945 r. zarówno folwark jak i ca豉 stacja popad造 w ruin, tak, 瞠 dzi ani po jednym, ani po drugim nie ma 郵adu. Wie Neudorf, nazwana w okresie powojennym (nie znamy dok豉dnej daty) Przyborzem, wyludni豉 si i straci豉 sw samodzielno嗆 administracyjn, staj帷 si przysió趾iem Wichowa i przechodz帷 w 1955 roku z gminy Broniszów w powiecie ko簑chowskim (ob. nowosolskim) do powiatu 瘸ga雟kiego ( w latach 1955-58 gm. Przylaski, 1958-73 gm. Chotków, od 1973 r. gm. Brze幡ica). W pó幡ych latach 40-tych i pierwszych latach 50-tych XX w. dawna stacja Eich-vorwerk, funkcjonowa豉 jeszcze pod nazw "D瑿iczka". Nie wiemy, czy Polacy w okresie powojennym, podobnie jak wcze郾iej Niemcy, u篡wali dwóch ró積ych nazw na oznaczenie stacji i wsi, czy te mo瞠 przez jaki okres po 1945 r. zarówno stacja, jak i pó幡iejsza osada (wie, przysió貫k) Przyborze nazywano D瑿iczk ? To rozwi您anie by這 by bli窺ze tradycji polskiej, w której rzadko stacje kolejowe nazywa造 si inaczej ni miejscowo軼i do których by造 przypisane. Taka stacja "Folwark D瑿owy" obok wsi Neudorf by豉 typowa dla niemieckiej  kultury urbanistycznej.  
...zacz窸o si zatem od tego, 瞠 nie by這 stacji (1911 r.), potem by豉 stacja i wie nieopodal (ok. 1927 -35 r.), a sko鎍zy這 na tym, 瞠 nie ma ani stacji, ani tak naprawd wsi... (2010 r.)
 bbbb
bbbb 
3. W POSZUKIWANIU ZAGINIONEJ STACJI
Chocia wsi D瑿iczka nie ma dzi w ogóle, to mo瞠my j identyfikowa z przysió趾iem Wiadukt nad torami w lesie nieopodal przystanku D瑿iczka. Widok wspo販zesny (1994 r.)Przyborze, nale膨cym administracyjnie do wsi Wichów.  Có jednak dzia這 si z sam stacj kolejow w latach przed 1927 rokiem ? Na niemieckiej mapie topograficznej mamy nieopodal wsi Neudorf (Nowa Wie), mi璠zy maj徠kiem Eich - vorwerk a przysió趾iem Friedriechsruh, obok skrzy穎wania dróg zaznaczon stacj kolejow o tej samej nazwie co folwark. Dzisiaj nie ma  po niej 瘸dnego 郵adu, cho by豉 to stacja a nie przystanek i posiada豉 bocznic oraz zgodnie z zasad - co druga stacja z murowanym dworcem - by tu jaki murowany budynek dworcowy.  Zapewne wygl康a tak jak ten w Witkowie i Ochli. To dziwne, bo chocia w tym miejscu, po bokach nasypu, którym szed tor le膨 porozrzucane na znacznej d逝go軼i i s豉bo widoczne w zaro郵ach drobne  od豉mki cegie i betonu, to jednak nie wida dzi by by這 tu jakiekolwiek miejsce, w którym mog taki dworzec si znajdowa. Mo瞠 kiedy uda si  pozbiera te u豉mki i cokolwiek z nich u這篡, mo瞠 efekt dadz wykopaliska archeologiczne, podobne do tych przeprowadzonych w 2009 r. na by貫j stacji w Radwanowie. Czego mo瞠my szuka ? Fundamentów dworca, 郵adów magazynów, wiaty. Jesieni 2009 r., podczas udra積iania i znakowania szlaku, uda這 si ju (w ko鎍u !) odtworzy przebieg toru szlakowego w obr瑿ie samej stacji (wyra幡y 郵ad w bardzo zro郾i皻ym i s豉bo dost瘼nym kwartale równi stacyjnej). To wszystko potwierdza tylko, 瞠 dokonali鄉y w豉軼iwej lokalizacji stacji, która funkcjonowa豉 na pewno po 1935 r., ale na pewno nie by這 jej do roku 1927. Co to oznacza ?
Istnieje sporo przes豉nek, aby w odpowiedzi na to pytanie upatrywa dosy niezwyk造ch wydarze (niezwyk造ch z punktu widzenia historii kolei szprotawskiej i - raczej - ustabilizowanego 篡cia okolicznych wsi).  Na samym pocz徠ku funkcjonowania kolei, do wybuchu I wojny 鈍iatowej w roku 1914, jeden ze sk豉dów (uruchamiany, wg J. Majchrzaka, dodatkowo jedynie w soboty i niedziele)  doje盥瘸 z Zielonej Góry tylko do Broniszowa. Inny z Broniszowa wraca do Zielonej Góry. Po I wojnie 鈍iatowej, w roku 1927 nie ma takiego poci庵u (wszystkie przemierzaj ca陰 tras od Szprotawy do Zielonej Góry i z powrotem), ale ju w roku 1935 (wg Majchrzaka od 1934 r.) pojawia si sk豉d jad帷y z Zielonej Góry tylko do Wichowa i tak samo w drug stron (wg rozk豉dów jazdy z 1935 r., którymi dysponujemy - je寮z on tylko w 鈔ody i soboty). Takie same sk豉dy mamy te w rozk豉dach jazdy z lat II wojny 鈍iatowej (1943, 1944-45, z lat 1927 - 1934 oraz 1936 - 42 nie posiadamy rozk豉dów), ale ju tylko w sobot.
Co 陰czy przystanek w Broniszowie ze stacj w Wichowie ? Dwie rzeczy: pomimo, 瞠 pierwszy z nich by zakwalifikowany bardzo nisko, tylko jako przystanek, a stacja w Wichowie nie by豉 瘸dnym w瞛貫m kolejowym, sama wie te niczym si nie wyró積ia豉 spo鈔ód innych wsi na trasie kolejki, te w豉郾ie punkty stanowi造 w ró積ych okresach punkty docelowe dla poci庵ów z Zielonej Góry (uwaga - nie ze Szprotawy, a tylko z Zielonej Góry).
Druga wspólna cecha to to, 瞠 oba punkty stanowi造 najbli窺ze otoczenie Lasu Broniszowskiego: Broniszów s御iaduje z nim od pó軟ocy, a Wichów - to pierwsza stacja za Lasem od po逝dnia. Dodajmy do tego potoczn nazw kolei szprotawskiej, jakiej u篡wa豉 zielonogórska ulica - poci庵i w kierunku Broniszowa, Wichowa, to by豉 "kolejka jagodowa". O czym jeszcze mówi這 si w odniesieniu do tej kolejki ? Ano o tym, o czym pisa w Gazecie Lubuskiej znany regionalista, prof. Majchrzak, przypominaj帷 j w latach  90-tych: "na linii panowa造  od samego pocz徠ku stosunki familiarne. Kiedy trzeba by這, na 篡czenie pasa瞠rów i po uprzednim zg這szeniu konduktorowi, poci庵 zatrzymywa si w dowolnym miejscu i czasie" [Majchrzak J., W璠rówki sentymentalne: Czasy dwóch dworców, Gazeta Lubuska, 22 X 1997].
Prof. Majchrzak, wybitny specjalista od dziejów pó軟ocnego skraju Dolnego 奸御ka, nie jest jednak historykiem kolejnictwa. Dlatego nie wszystkie jego interpretacje w odniesieniu do kolei szprotawskiej okazywa造 si s逝szne. Tak by這 np. z uznaniem przez Profesora szprotawianki za... lini w御kotorow (mylnie zinterpretowany status "kleinbahn"). Równie i w przypadku wywo逝j帷ych takie zdziwienie Profesora "stosunków familiarnych", nale篡 na nie spojrze z innej perspektywy, z perspektywy historii kolei. Otó w czasach niemieckich istnia造 tzw. przystanki okazjonalne, co w rodzaju naszych przystanków na 膨danie. W miejscach gdzie odbywa造 si ró積e, cykliczne imprezy, albo gdzie co jaki czas zbierali si ludzie (festyny, jarmarki, wypoczynek sobotni itp.), ustanawiano przystanek, na którym poci庵i zatrzymywa造 si tylko w okre郵one dni, przy okre郵onych okazjach, po zg這szeniu takiej potrzeby przez pasa瞠rów. Takich przystanków, ani godzin odjazdów poci庵ów z nich nie ujmowano w oficjalnych rozk豉dach jazdy, znane by造 tylko miejscowej ludno軼i. Sam efekt zgadza si zatem z opisem prof. Majchrzaka, ale nie by這 to nic wyj徠kowego, by豉 to powszechnie stosowana praktyka. I jej zaistnienie na kolei szprotawskiej zanotowa w豉郾ie Profesor. Czy mamy wystarczaj帷e dane, aby to udowodni, albo aby wskaza których konkretnie miejsc dotycz informacje Profesora ? Na razie chyba jeszcze nie, mo瞠my tylko spekulowa.
Otó potoczna nazwa szprotawianki, jako "kolejki jagodowej", nie wzi窸a si z przypadku. Las Broniszowski przez który bieg豉 kolej szprotawska, by drugim, po Lesie Odrza雟kim, ulubionym i masowo odwiedzanym miejscem 鈍i徠eczno - weekendowego wypoczynku ówczesnych mieszka鎍ów Grunbergu. O ile jednak w Oderwaldzie dzia豉造 liczne knajpki, wypo篡czalnie ódek, wiaty itp., o tyle do Lasu Broniszowskiego je寮zi這 si na grzyby, na jagody w豉郾ie, po cisz i spokój na 這nie natury. Stawiamy w tym miejscu tez badawcz, i w Lesie Broniszowskim umiejscowiono taki przystanek okazjonalny, na którym zatrzymywa造 si poci庵i w soboty lub niedziele, na 膨danie 鈍i徠ecznych turystów z Grunberga. Do ich obs逝gi puszczano specjalny, dodatkowy (sobotnio - niedzielny) sk豉d, który doje盥瘸 z Zielonej Góry tylko w okolice Lasu Broniszowskiego (w ró積ych latach by to Broniszów lub Wichów). Pocz徠kowo poci庵 ten mija Broniszów, dowozi turystów do Lasu i wraca do Broniszowa, gdzie czeka do popo逝dnia. Pó幡iej jecha on a do Wichowa, gdzie czeka na powrót. W tym te czasie, z nieznanych nam jeszcze przyczyn, zbudowano (mi璠zy 1927 a 1935 r.) stacj na obrze簑 Lasu, obok wsi Neudorf, która przej窸a funkcj przystanku okazjonalnego w 鈔odku Lasu (lub funkcjonowa豉 równolegle z nim). Przystanek okazjonalny, umownie nazwany przez nas tak samo jak pó幡iejsza stacja na terenie Lasu, D瑿iczka, umiejscawiamy 800 m na pó軟oc od dworca przy Folwarku D瑿owym, w jarze przy ceglanym  鈔ódle郾ym wiadukcie.
 Z tej, pozostaj帷ej, póki co, do udowodnienia tezy, wynika, i najpierw by tylko przystanek okazjonalny D瑿iczka, w 鈔odku Lasu Broniszowskiego. Dopiero, po ok. 16 - 20 latach, zbudowano od podstaw stacj D瑿iczka z dworcem, przesuwaj帷 jej lokalizacj nieco 600 m na po逝dnie, spod 鈔ódle郾ego wiaduktu, na teren obok 逝ku szosy na Wichów. By mo瞠 przystanek mia inn niemieck nazw, zwi您an z okre郵eniem "kolei jagodowej" (czyli od tego po co tu mieszka鎍y Grunbergu przyje盥瘸li) lub pochodz帷 od jego umiejscowienia w Lesie Broniszowskim albo pod ceglanym wiaduktem. By mo輳 stacja D瑿iczka nie zast徙i豉 do ko鎍a przystanku w Lesie, by mo瞠 stacja i przystanek funkcjonowa造 razem, obok siebie. Niezb璠ne s w tym zakresie badania literaturowe, 廝óde a przede wszystkim opowie軼i by造ch mieszka鎍ów, gdy przystanek w Lesie móg przetrwa tylko w niepisanej tradycji i kulturze lokalnej. Nie znaj帷, póki co, wszystkich szczegóów, kieruj帷 si natomiast brakiem jakichkolwiek 郵adów funkcjonowania (poj璚ia) przystanku w Lesie w kulturze powojennej ludno軼i polskiej, przyby貫j tu po 1945 r., a co mo瞠 wynika z innego modelu sp璠zania wolnego czasu (w czasach polskich zarówno Las Odrza雟ki, jak i Broniszowski nie pe軟i造 ju funkcji rekreacyjnych dla mieszka鎍ów Zielonej Góry, ca豉 infrastruktura uleg豉 zniszczeniu a rola tych miejsc - zapomnieniu), przyjmujemy pewne uproszczenie - z punktu widzenia polskiego opisu, przystanek okazjonalny by protoplast stacji D瑿iczka.
bbbbbb 
 bbbbbb
 4. OTOCZENIE I POZOSTAΜ列I PRZYSTANKU (OKAZJONALNEGO) W LESIE
800 metrów od dawnego przejazdu kolejowego na szosie Broniszów - Wichów, 600 m przed domnieman stacj D瑿iczka w kierunku na Broniszów (a Fragment niemieckiej mapy topograficznej okolic D瑿iczki z 1933 r.. Z prawej strony wida stacj kolejow (Bf - Banhoff) z bocznic i budynkiem.wi璚 na pó軟oc), równo 3,0 km na po逝dnie od przystanku kolejowego w Broniszowie, g喚boko w lesie ukryty jest bardzo ciekawy, ceglany wiadukt, spinaj帷y ponad torami wysokie brzegi g喚bokiego w患ozu. Gór  sz豉, najwyra幡iej, dosy  wa積a droga, prawdopodobnie z nieistniej帷ej dzi wsi Neudorf, z jej centrum lub od folwarku D瑿owego (lub od szosy Bruzenwaldau - Neudorf)  do wsi Przylaski i Wojs豉wice. Wiadukt jest niezwykle solidny, wr璚z monumentalny, bardzo interesuj帷y od strony architektonicznej. Dzi droga ta straci豉 zupe軟ie na swoim znaczeniu, jest to tylko le郾y dukt, którym rzadko przejedzie le郾iczy lub my郵iwy (chocia wytrzymuje on i ci篹kie pojazdy le郾e, pracuj帷e przy wyr瑿ach). Nie tylko znik豉 zatem linia kolejowa, ale równie i wie (D瑿iczka) oraz droga jezdna, która do niej prowadzi豉. Zosta tylko uroczy most. Dzi wa積y dla... turystów.  Nie dlatego, by nim gdzie przechodzili, ale przez to 瞠 mog podziwia jego pi瘯no i oryginalno嗆.
Od pó軟ocy, dnem g喚bokiego jaru, dochodzi do niego pojedyncze torowisko. Od strony po逝dniowej jednak, torowisko (dno jaru) znacznie si rozszerza. Tory sz造 tu po niewielkim nasypie usypanym na dnie podmok貫go dna jaru, oddzielonym z obu stron od 軼ian w患ozu rowami odwadniaj帷ymi.  Torowisko oraz sam w患óz rozszerzaj si na odcinku o d逝go軼i ok. 150 m. Pe軟o tu u豉mków cegie, kamieni, którymi naszpikowany jest grunt niczym ciasto rodzynkami. Je瞠li w 鈔odku Lasu Broniszowskiego by umiejscowiony gdzie przystanek okazjonalny kolei szprotawskiej, to jest to jedyne miejsce gdzie móg si on znajdowa. Tylko w tym miejscu samo torowisko rozszerza si tak, aby by drugi tor lub kraw璠 peronowa. Tylko w tym miejscu "czuje si" 郵ady, pozosta這軼i, po czym murowanym, kamiennym w ziemi. Dzisiejszy wygl康 tego miejsca, wskazuje na to, 瞠 istniej帷y tu hipotetycznie przystanek, móg posiada po po逝dniowej stronie wiaduktu i po zachodniej stronie toru szlakowego utwardzon (murowan) kraw璠 peronow. Ciekawostk stanowi te pewna asymetria w konstrukcji samego wiaduktu. Uk豉d ceglanych podpór po lewej i prawej stronie toru nie jest taki sam. Od strony domniemanej kraw璠zi peronowej  "brakuje" jednej 軼iany podpieraj帷ej, czy瘺y t璠y poprowadzono wyj軼ie z peronu na gór wiaduktu, z dna w患ozu do lasu ?
 BBBBBB
 BBBBB
5. OTOCZENIE I POZOSTAΜ列I STACJI... TOWAROWEJ
Patrz帷 na przebieg kolei szprotawskiej w terenie, mo積a wyznaczy równoleg造 do torów bieg dróg jezdnych. Na omawianym odcinku, tak równoleg陰 (w pewnym sensie oczywi軼ie) do torów szos jest droga z Broniszowa do Wichowa. Wychodzi ona z placu w centrum Broniszowa (zatoka PKS) na po逝dnie, mija dwór i wspina si na grzbiet Wzgórz Dalkowskich. Po kilku kilometrach lasu i osi庵ni璚iu szczytu wzgórz ods豉nia si szeroki widok na ca陰 parti szczytow, niczym na hale gdzie w górach. Pojawiaj si te pozosta這軼i wsi Neudorf (ob. przysió貫k Wichowa o nazwie Przyborze). Przed pierwszym gospodarstwem szosa ostro skr璚a w lewo, a min患szy dwa kolejne - w prawo. Potem idzie prosto, omija przystanek szkolnego autobusu i dochodzi do wyra幡ego skrzy穎wania. Szosa skr璚a ostro w lewo, prosto i w prawo biegn drogi polne. W tym miejscu, na prawo od skr璚aj帷ej szosy by豉 stacja D瑿iczka. Stacja na której nie zatrzymywa造 si poci庵i osobowe na pewno do roku 1927 (nie ma jej w rozk豉dzie jazdy). Powsta豉 zatem prawdopodobnie po tej dacie, ale nie pó幡iej ni w roku 1935, gdy wtedy  ju figuruje w tabeli pasa瞠rskiej kolei.
Gównym materia貫m dowodowym przy lokalizacji Bf Eich-vorwerk jest niemiecka mapa topograficzna z lat 1933-35.
Wed逝g tej nie do ko鎍a czytelnej w szczegó豉ch mapy, na stacji Eich-verwork by豉 mijanka  (najprawdopodobniej jeden boczny tor, po zachodniej stronie toru szlakowego).  Tor gówny bieg prosto, a zatem inaczej ni kierunek wyznaczany przez wspó販zesne nam polne drogi id帷e po obu stronach szosy Broniwszów - Wichów. Po 郵adzie dzisiejszej drogi gruntowej, po pó軟ocnej stronie szosy (czyli od strony Lasu i w obr瑿ie równi stacyjnej), bieg tor boczny. Owa polna droga, wyznaczaj帷a dawne torowisko, przy przej軼iu przez szos, idzie bowiem charakterystycznym uskokiem. Takie uskoki mamy te m. in. w Broniszowie, Radwanowie, Wichowie, Jarogniewicach. Wynikaj one st康, 瞠 po jednej stronie szosy obecna droga polna idzie dok豉dnie 郵adem toru szlakowego, a po jej drugiej stronie -  droga polna biegnie 郵adem toru bocznego (w ka盥ym z opisywanych tu przypadków, polna droga na terenie równi stacyjnej przeskakuje z toru szlakowego na boczny. Stanowi to ciekawy temat do zbadania, sk康 si wzi窸a ta prawid這wo嗆, przy likwidacji starych stacji ?). Szczegó這we badania terenowe doskonale pokazuj ten przeskok,  linie zakrzacze idealnie pokrywaj si z biegiem torów szlakowych na wszystkich przytoczonych tu równiach stacyjnych.  W przypadku D瑿iczki, 郵adem toru szlakowego biegnie lesna droga po po逝dniowej stronie szosy. Po這瞠nie (bieg) toru gównego w obr瑿ie samej równi stacyjnej, odkryli鄉y podczas prac znakarskich jesieni 2009 r. 奸ad ten jest mocno zaro郾i皻y, ale po przerzedzeniu krzaków bardzo wyra幡y i jednoznaczny.
Za torami, patrz帷 od strony wsi (czyli po zachodniej stronie torów) , sta budynek dworca.  
Zgodnie z niemal ju udowodnion tez, na co drugiej stacji kolei szprotawskiej  budowano murowany dworzec, a na pozosta造ch zestaw zabudowa drewnianych (szczegó這wo opisany m. in. w dokumentach inwentaryzacji z lat 1946-47, zebranych przez M. Zarzyckiego). Takie drewniane zestawy - wiata, waga wozowa, poczekalnia, by mo瞠 magazynek by造 na s御iaduj帷ych z D瑿iczk stacjach - od pó軟ocy w Broniszowie a od po逝dnia - na stacji Wichów. Najbli窺ze murowane dworce znajdowa造 si dopiero na nast瘼nych w kolejno軼i stacjach Radwanów (w kierunku pó軟ocnym / odkopano piwnice i fundamenty) oraz Chotków Wie (w kierunku po逝dniowym / na razie jest to domniemanie, wymagaj帷e jeszcze udowodnienia). Zatem - zgodnie z t zasad - na stacji D瑿iczka winien sta dworzec murowany  Zasad t wspiera tre嗆 mapy topograficznej z 1933 roku, na której w obr瑿ie stacji kolejowej D瑿iczka (Bf  Eich-vorwerk) zaznaczono trwa造 budynek murowany. Dla opisu tej konstrukcji  dysponujemy materia貫m pogl康owym z Ochli, Witkowa i Radwanowa. S to w ca這軼i zachowane dworce lub ich znaczne pozosta這軼i (Radwanów). Murowany dworzec na stacji D瑿iczka zapewne by to zatem dwucz窷ciowy budynek pi皻rowy, podpiwniczony, z dwuspadowym dachem. Jedna cz窷 dworca by豉 to prosta bry豉 ustawiona kalenicowo wzgl璠em torów i równi stacyjnej, a druga, przylegaj帷a  do pierwszej, zorientowana by豉 szczytowo. Spad dachu by zgodny z ustawieniem bry, które pokrywa, zatem dach równie by dwudzielny. Ceglany budynek by w ca這軼i otynkowany, prawdopodobnie w jakim jasnym kolorze (by mo瞠 na bia這).
Jak pokazuj wyniki bada na stacjach Ochla, Radwanów i Wichów, murowany dworzec nie by jedyn budowl na stacji. Prawdopodobnie sta tu jeszcze co najmniej jeden drewniany magazyn. W przypadku stacji Eich-vorwerk, wyj徠kowo nie pozosta造 瘸dne 郵ady nie tylko po zabudowaniach, ale nawet po ca貫j równi stacyjnej. Miejsce, na którym na mapie zaznaczono domniemany budynek dworca, jest dzi zaorane. Plac dworcowy to obecnie pole uprawne, dochodz帷e bezpo鈔ednio do torowiska. Jeszcze jesieni 2009 r. prawie nieczytelny by równie uk豉d torowisk w obr瑿ie stacji. Niew徠pliwie skala zmian, skala  zniszcze w topografii miejsca po stacji, jest tutaj najwi瘯sza na ca貫j szprotawiance.
Ten  brak jakichkolwiek 郵adów, te tak dalekie zmiany w terenie, w po陰czeniu z zagadk czasu i celu pobudowania w tym miejscu stacji z dworcem, mog okaza si 廝ód貫m sporych niespodzianek. Trudno bowiem sobie wyobrazi, aby w 15 lat po powstaniu kolei szprotawskiej zbudowano jeszcze jedn, ca趾iem now stacj, z du篡m murowanym dworcem, po這穎n na odludziu, tylko do obs逝gi "niedzielnych turystów" z Grunberga. ζtwiej uzna fakt, i stacja by豉 od pocz徠ku, ale mia豉 status stacji towarowej a dopiero z czasem przekwalifikowano ja równie na stacj pasa瞠rsk. Wtedy zacz窸y zatrzymywa si tutaj sk豉dy osobowe a stacja znalaz豉 si w pasa瞠rskim rozk豉dzie jazdy. 安iadczy o tym mo瞠 blisko嗆 nie tyle du瞠j wsi, co du瞠go, przemys這wo - rolniczego folwarku D瑿owego. Jest to drugie miejsce (poza samymi miastami Grunberg i Sprottau), gdzie kolej tak "zbli瘸豉 si" do obiektów prowadz帷ych produkcj (pierwszym s Siecieborzyuce z mleczarni). A mo瞠 ta towarowa stacja by豉 równie elementem "mlecznej legendy" szprotawianki ? Okoliczne 陰ki na szczytach wzgórz nadaj si na pastwiska, mo瞠 tutaj wypasano te stada krów, które dawa造 mleko przerabiane w mleczarni Siecieborzycach i wywo穎ne do Berlina ? Wywo穎ne wagonami po torach kolei szprotawskiej...
Troch studzi zapa do tej sensacyjnej tezy odczyt z atlasu kolejowego Europy z 1921 roku, w którym wprawdzie jest zaznaczona zielonogórska stacja Schutzenplatz, jako stacja towarowa, ale ju Eich-Vorw. zaznaczono jako normaln stacj / przystanek. Skala mapy nie pozwala stwierdzi, czy chodzi tu o przystanek (okazjonalny) ko這 wiaduktu w 鈔odku Lasu, czy te o miejsce gdzie (potem ?) sta murowany dworzec, przy zakr璚ie szosy na Wichów. A mo瞠 zaznaczono t stacj tylko dlatego, 瞠 istnia豉 ona w planach budowy kolei szprotawskiej ? Du瘸 zagadka. Rok 1921 na mapie jest stacja, rok 1914 i 1927 stacji tej nie ma w pasa瞠rskich rozk豉dach jazdy. Dlaczego ? Co to oznacza ?
Niezale積ie od tego, czy D瑿iczka nale瘸豉 do "mlecznej legendy", czy te "tylko" powsta豉 do obs逝gi innej produkcji wielkotowarowej folwarku D瑿owego, je瞠li tak by by這, to w obr瑿ie stacji musia造 znajdowa si jakie s逝膨ce tej roli zabudowania. To by t逝maczy這 istnienie sporego przecie, murowanego dworca, ale i nakazywa這 by poszukanie innych, by mo瞠 mocno specjalistycznych, zabudowa i urz康ze. Czy jest mo磧iwe, aby by豉 tu jaka rampa prze豉dunkowa, mo瞠 z 簑rawiem ? A mo瞠 urz康zenia do przelewania mleka lub spirytusu do wagonu - cysterny ? Czy jest to mo磧iwe ? Odpowied brzmi -TAK.
 bbbbbb 
 bbbbbb
6. KONCEPCJA DALSZYCH BADA
Nigdzie zmiany topograficzne, na ca貫j d逝go軼i linii, nie zasz造 tak daleko jak na terenie Lasu Broniszowskiego i jego bezpo鈔edniego otoczenia. Jakby kto specjalnie, dok豉dnie i metodycznie pousuwa wszelkie 郵ady po osieroconej stacji pod lasem. Nie ma wsi, której s逝篡豉 stacja, w lesie pozosta tajemniczy wiadukt, po dworcu nie ma 郵adu, znik造 równie w terenie wszelkie 郵ady torowisk, budynków, peronów, kto jakby celowo zaora teren ca貫j stacji... Czy jest to mo磧iwe ? Jest to najdziwniejsze, najbardziej tajemnicze miejsce na ca貫j d逝go軼i kolejki - stacja bez wsi, stacja, po której znikn掖 najmniejszy cho熲y 郵ad na zaoranej równi stacyjnej. Czy kto chcia co tutaj ukry, a mo瞠 nie mia豉 ujrze 鈍iat豉 dziennego jaka prawda o dawnej dzia豉lno軼i, która tu mia豉 miejsce ? Czy nie jest to dobre pole dla twórców legend i romantycznych opowie軼i ?
Pewnie takie legendy i opowie軼i ubarwi造 by niejedno wieczorne ognisko, sp璠zaj帷ych tu biwak mi這郾ików kolei i regionu. By這by o czym opowiada przy piwku, by這by czym zainteresowa dopiero co poznan dziewczyn, turystk, spogl康aj帷 czarnymi oczyma na gwiazdy 鈍iec帷e nad Lasem Broniszowskim...  Nie uciekamy od takich legend. Jednak bardziej nas interesuje poznanie prawdy historycznej o tym miejscu. Faktów i wiarygodnych relac ji z rzeczywistych wydarze.
Jesieni 2009 r. podczas prac znakarskich, w wyniku dokonanych odkrzacze, uda這 si odnale潭 郵ad po torze szlakowym, id帷y przez ca陰 d逝go嗆 dawnej równi stacyjnej. Znamy ju zatem kr璕os逝p stacji - mamy bieg toru szlakowego i przynajmniej jednego toru bocznego. Najistotniejsze teraz wydaje si umiejscowienie murowanego dworca. Wiele wskazuje na to, 瞠 sta on po zachodniej stronie torowiska (od strony Wichowa i Przylasek), niedaleko za這mu szosy na Wichów. W tym miejscu mamy obecnie zaorane pole, ale powa積iejsze badania w terenie, nale瘸這 by zacz望 w豉郾ie od przekopania tego terenu metodami archeologicznymi. Nawet je瞠li zaorano dawny dworzec, trudno sobie wyobrazi, aby usuwano z g喚boko軼i dwóch metrów kilka ton fundamentów. One prawdopodobnie tkwi nadal w ziemi, tak jak mia這 to miejsce w Radwanowie. Jest to wa積e, bo je瞠li piwnica dworcowa zachowa豉 si w ziemi tutaj, to zachowa豉 si pewnie te i w Chotkowie. Chyba, 瞠 nasze rozumowanie jest b喚dne, kto zada sobie jednak ogromny trud, aby usun望 te piwnice, albo... nie by這 tutaj murowanego dworca lub stacja by豉 zupe軟ie gdzie indziej ? Interesuj帷y pod tym wzgl璠em wydaje si obszerny plac po drugiej stronie szosy, chocia nie wiadomo czy istnia on ju w tamtych latach, czy jest on efektem ostatnich wycinek (poza tym na mapie z 1933 r. budynek dworca zaznaczony jest w tym miejscu, w którym proponuj kopa).
Je瞠li uda這 by si odkopa piwnice dworca, dalej nale瘸這 by szuka w ziemi 郵adów po pozosta造ch zabudowaniach stacji. Chocia by豉 to mniejsza stacja ni w Radwanowie i nie spodziewamy si znale潭 tu np. zespo逝 do nawadniania parowozów (tak jak w Radwanowie), to jednak jaki magazyn, szalet, co w ogóle zapewne by這. Ciekawa jest te, w tym kontek軼ie, koncepcja funkcjonowania tutaj stacji towarowej, obs逝guj帷ej folwark wielotowarowy D瑿owy. W  przypadku potwierdzenia tej tezy, istnieje mo磧iwo嗆 odnalezienia 郵adów w pe軟i oryginalnych, zupe軟ie unikalnych zabudowa i urz康ze do 豉dowania na wagony p這dów rolnych (簑raw d德igowy), przelewania mleka lub spirytusu do wagonu - cysterny i innych. By這by to wydarzenie niezwyk貫, zarówno dla badaczy, jak i w ogóle w historii bada starych kolei i dworców. 
Przy okazji wykopalisk na terenie domniemanej stacji D瑿iczka, prace nale瘸這by poszerzy o przekopanie terenu wokó 鈔ódle郾ego wiaduktu. Odnalezienie 郵adów kraw璠zi peronowej, stanowi這 by znacz帷 przes豉nk za istnieniem tam przystanku okazjonalnego.
Osobny zakres bada stanowi studia literaturowe i wywiady, zarówno z aktualnymi mieszka鎍ami, jak i rozmowy z grup dawnych mieszka鎍ów Weichau. Wyja郾ienia, a w zasadzie potwierdzenia wymaga czas budowy stacji w Neudorf (lata 1927 - 35 a nie od razu, 1910-11, przy budowie ca貫j linii), jej rola (dlaczego powsta豉 tak pó幡o, o ile w ogóle mia這 to miejsce) oraz istnienie i rola przystanku w 鈔odku Lasu. Mo瞠 da這 by si dotrze do jakich legend i opowie軼i zwi您anych z D瑿owym Folwarkiem, do anegdot zwi您anych z najazdami "jagodowych turystów" z Grunbergu ? Wiemy, 瞠 bardzo aktywne jest grono dawnych Wichowian (dostali鄉y od nich prywatn fotografi stacji Weichau), wiemy, 瞠 w Przylaskach 篡je jeszcze kobieta, naoczny 鈍iadek tamtych wydarze. Trzeba si jednak spieszy, czas nie stoi w miejscu a ludzie... tak szybko, przecie, odchodz... Nauczmy si ich s逝cha.
[M. Bonis豉wski, XII 2006, VIII 2010]


Serwis powsta i funkcjonuje dzi瘯i 鈔odkom finansowym Gminy wiejskiej Zielona G鏎a