Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb os鏏 odwiedzaj帷ych.
Zmiany ustawie dotycz帷ych plik闚 cookie mo積a dokona w dowolnej chwili modyfikuj帷 ustawienia przegl康arki.
Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawie dotycz帷ych cookies oznacza, 瞠 b璠 one zapisane w pami璚i urz康zenia.
Zamknij
Dzisiaj jest niedziela, 17 grudnia 2017

Kolejowa Toplista
Puls - nie jeste sam!


1_procent


opp



 Przeka Twój 1% dla naszego OPP - Program e-pity online do rozliczania PIT 2012



www.expresspaczka.pl
sebastian@expresspaczka.pl
Napisz do nas Galeria

Chotk闚 Wie

Kilometra liczony od Dworca Szprotawskiego w Zielonej Górze: 31,7 km
Kilometra liczony od stacji w Szprotawie: 19,0 km
Nazwa niemiecka: Hertwigswaldau
Nazwy polskie: Jadwi篡n, Snowidza
Ostatnia nazwa polska stacji: Chotków Wie
Stacja kolejki szprotawskiej w Chotkowie, Hertwigswaldau, znajdowa豉 si na wzgórzu góruj帷ym nad Most nad rzek Brze幡ica obok stacji kolejki szprotawskiej Chotków - Wie. Widok wspólczesny (XII 2004 r.). Fot. M. Bonis豉wskicentrum wsi (豉dna panorama ko軼io豉), na lewym (po逝dniowym) brzegu rzeczki Brze幡ica, tu za pi瘯nym mostem. Linia kolejowa omija豉 wie, prostopadle przecinaj帷 tylko nieopodal cmentarza zabudowan drog do Stypu這wa. Za mostem nad Brze幡ic tory zapewne rozwidla造 si wchodz帷 na teren stacji (id帷 czytelnym, wysokim nasypem od strony mostu, wida wyra幡ie w pewnym miejscu rozszerzaj帷 si w regularny, lekko wyniesiony ponad otoczenie, trapez i zdecydowanie odcinaj帷 si od tego otoczenia p豉sk i równ niczym stó teras, stanowi帷 w豉軼iwy teren stacyjny). Jej powierzchnia jest bardzo du瘸, zapewne zmie軼i這 by si tutaj sporo nitek torów. Dochodzi造 do niej dwie  ulice z do逝, od strony wsi (軼i郵ej jedna - brukowana - obok boiska sportowego a druga - gruntowa - od dzisiejszego przystanku PKS). 畝dne zabudowania nie zachowa造 si. Odtworzenie ich wygl康u mo磧iwe b璠zie na podstawie odnalezionej ew. ikonografii, cho je瞠li prawid這wa jest teza o murowanym dworcu, pobudowanym wg jednego projektu w co drugiej wsi, powinien tu by budynek taki jak w Ochli i Witkowie. Na niemieckiej mapie topograficznej wsi wida skomplikowany uk豉d stacji Chotków - Wie, ale ci篹ko jednoznacznie zdecydowa czy na pewno widnieje na niej po lewej stronie gównego toru tor boczny (ten jeden to i tak bardzo ma這 na tak obszerny teren stacji). Gdyby przyj望 i by豉 to bocznica (czyli nie mijanka, ale tor odchodz帷y w jednym miejscu od toru gównego i nie wracaj帷y do niego z drugiej strony, tylko 郵epo zako鎍zony), na mapie rozga喚zienie jest zaznaczone na po逝dniowym kra鎍u stacji a za郵epka na pó軟ocnym, gdy tymczasem w terenie dzisiaj wida to jakby dok豉dnie odwrotnie: miejsce po rozwidleniu torów (a przynajmniej doskonale do niego pasuj帷e) znajdujemy na pó軟ocnym ko鎍u stacji. Prawdopodobnie zaznaczone s te dwa budynki, jeden przy owej nibybocznicy, a drugi na 鈔odku trójk徠nego placu, w jaki rozszerza si brukowana ulica dochodz帷a do stacji. Zachowa si do dzisiaj dok豉dnie bieg wszystkich dróg w obr瑿ie stacji, ale miejsce domniemanych budynków jest zaro郾i皻e krzewami i drzewami. By mo瞠 w ich g御zczu, w鈔ód korzeni i chaszczy kryj si stare fundamenty. Warto zbada dok豉dnie ten teren, gdy  obraz z mapy i wspó販zesny wygl康 zupe軟ie do siebie nie pasuj. Chyba, 瞠 planowano tutaj budow znacznie bardziej wyposa穎nej stacji, ale nigdy tych planów nie zrealizowano (podobnie jak to mia這 miejsce przy "zaginionej stacji" Grünberg Schützenplatz) ? Po wojnie, polska stacja pisa豉 si kolejno jako Jadwizyn Wie, Snowidza Wie a na ko鎍u jako Chotków Wie.
Jako ciekawostk mo積a przytoczy fakt, i w tej d逝giej wsi istnia豉 jeszcze jedna stacja kolejowa, która nazywa豉 si po prostu Chotków. By貫 ona zlokalizowana w po逝dniowej, dolnej cz窷ci wsi (od strony 畝gania), na linii kolejowej Ko簑chów - Stypuów - 畝ga.  Nasza kolejka szprotawska spotyka豉 si z lini 瘸ga雟k zatem niejako dwa razy: na w瞛這wej stacji Stypuów, oraz w rozci庵ni皻ej wsi Chotków. W tym drugim przypadku nie bezpo鈔ednio. W 1911 r. musia這 doj嗆 do ciekawej sytuacji, gdy po zbudowaniu drugiej linii kolejowej przechodz帷ej przez Chotków, musiano wybra dla drugiej stacji w Chotkowie now nazw, wszak瞠 stacja Chotków ju istnia豉... St康 ów Chotków Wie. [M. Bonis豉wski, XII 2006]
a
                                                                NOTATKA
                           z przeprowadzonego w dniu 26 listopada 2011 r.  ogl康u równi stacyjnej
                                       oraz wywiadu 鈔odowiskowego w鈔ód mieszka鎍ów wsi
ZESPÓ BADAWCZY W SKxDZIE:
   - Bonis豉wski Mieczys豉w
   - Skibi雟ki Szymon
   - Zwolak S豉womir
UCZESTNICY WYWIADU 吐ODOWISKOWEGO:
   - Antoniak Anna
   - Zieli雟ki Tadeusz
Wyposa瞠nie stacji
a
 Wed逝g pana Tadeusza Zieli雟kiego, który przyjecha do Chotkowa w 1946 r. na po逝dnie od zako鎍zenia brukowanej drogi, dochodz帷ej do równi stacyjnej od strony szosy, nieco za rosn帷 kep krzaków, usytuowana by豉 murowana wiata, o pow. ok. 20 m2, w której sta豉 sortownica p這dów rolnych oraz by這 miejsce do sk豉dowania przywo穎nych p這dów. Wiata by豉 z ceg造, posiada豉 sko郾y dach (spad jednostronny w kierunku zachodnim - w stron szosy). Wiata by豉 ze wszystkich stron zabudowana (nie by豉 otwarta ani pó這twarta).
Nie by這 瘸dnego murowanego dworca, natomiast budynkiem kolejowym by dom zamykaj帷y perspektyw równi stacyjnej od pó軟ocy (od strony ko軼io豉), stoj帷y do dzi za drog i dawnym przejazdem kolejowym na skraju stacji (od strony mostu nad rzek Brze幡ica). W domu tym mieszka niemiecki pracownik kolei, obs逝guj帷y ca陰 stacj (dlatego dalej b璠ziemy nazywa go "domem kolejarza"). Budynek ten zosta w 鈔odku przebudowany na mieszkalny. Obok tego budynku, usytuowanego kalenicowo, zachowa豉 si przykryta studnia. W okresie funkcjonowania kolei szprotawskiej bezpo鈔ednio nad okiem studni wznosi si metalowy 簑raw z pomp do nawadniania parowozów.
Zapytany o wag rolnicz lub inne zabudowania, pan Zieli雟ki stwierdzi, i o niczym takim nie s造sza. Podobnie zaprzeczy istnienia kasy biletowej lub poczekalni dla podró積ych. Na sugesti, 瞠 kasa lub poczekalnia mog造 si znajdowa na parterze "domu kolejarza", stwierdzi, i mog這 tak by, chocia on tego nie mo瞠 ani potwierdzi, ani temu zaprzeczy. Po d逝窺zym namy郵e, stwierdzi te, 瞠 chocia nie pami皻a aby w tym domu by造 drzwi od strony równi stacyjnej (wej軼ie z gankiem jest do dzisiaj z drugiej strony budynku, od ko軼io豉), to jednak mog造 one by. Pewien jednak jest, 瞠 o ile to wej軼ie by這 od strony stacji, to nie by造 to jakie szerokie wrota, ale normalne drzwi (jest to istotne w kontek軼ie ewentualno軼i funkcjonowania na dole tego domu pomieszczenia kasy biletowej lub ma貫j poczekalni).
Potwierdzi natomiast, i gówn droga prowadz帷 do stacji od strony wsi by zachowany do dzisiaj bruk, id帷y od przystanku PKS obok boiska pi趾arskiego. Nie przecina on jednak równi stacyjnej tak jak dzisiaj, ale ko鎍zy si po jej 鈔odku, doprowadzaj帷 do placu przy torach, gdzie wy豉dowywano towary. Droga, która przekracza豉 tory i sz豉 dalej w pole i do budynków cz窷ci wsi pod Stypu這wem, bieg豉 przed "domem kolejarza" a przejazd kolejowy by obok 簑rawia nad studni. Ca造 plac stacyjny by wybrukowany.
a
Wed逝g pani Anny Antoniak, zamieszkuj帷ej "dom kolejarza" a która przyjecha豉 do Chotkowa w 1961 r., po 鈔odku placu by豉 waga rolnicza (mniej wi璚ej z ty逝 wspó販zesnej tablicy pami徠kowej). Chocia pani Anna tylko s造sza豉 o tej wadze, ale jej nie widzia豉 osobi軼ie, pan Zieli雟ki, po us造szeniu tej informacji, stwierdzi,  i by mo瞠 waga by豉  ukryta w trawie lub wg喚biona w gruncie, zupe軟ie plaska, dlatego jej nie zauwa篡. Nie upiera si, ze wiadomo軼i pani Anny mog造 by by nieprawdziwe.
Co do studni, pani Anna potwierdzi豉 relacj pana Zieli雟kiego, dodaj帷, i w swoim czasie gmina chcia豉 zasypa t studni, jako niebezpieczn. Jej m捫 jednak wywalczy pozostawienie studni i sam j zabezpieczy siatk (ogrodzi) oraz zamkn掖 k這dami (stan obecny). Rozbie積o嗆 nast徙i豉, gdy zapytali鄉y pani Ann o "dom kolejarza". Otó te軼iowa pani Antoniakowej opowiada豉 jej, jakoby w domu tym, jak ich rodzina go przej窸a kilka lat po wojnie, by這 mnóstwo zabawek a sam dom s逝篡 jako przedszkole. Pan Zieli雟ki stwierdzi jednak, i po wojnie 瘸dnego przedszkola tu nie by這, a przed wojn mieszka w budynku kolejarz, obs逝guj帷y stacj. Na pytanie o 郵ady przebudowy, o mo磧iwo嗆 istnienia du瞠j sali na dole domu, pani Anna stwierdzi豉, i zamieszka豉 tu zbyt pó幡o aby pami皻a przebudow.
a
Historia stacji
a
W odniesieniu do historii i funkcjonowania stacji pan Zieli雟ki stwierdzi co nast瘼uje:
1. Ju w 1946 r. zdemontowano wyposa瞠nie wiaty z sortownic, przenosz帷 maszyny na wie i rozbieraj帷 sukcesywnie sam wiat. Znikn窸a ona raczej jeszcze przed rokiem 1950. Wraz z ni zdemontowano bruk na ca造m placu.
2. "Dom kolejarza" przez kilka pierwszych lat powojennych sta pusty, zamkni皻y i zabezpieczony, prawdopodobnie przez PKP. Nikt w nim nie mieszka, nic si w nim te nie dzia這. Dopiero, jak na swoje gospodarstwo przechodzi najstarszy syn pa雟twa Antoniaków, którzy w 1945 roku zaj瘭i gospodarstwo s御iaduj帷e z "domem kolejarza",  budynek ten zacz掖 funkcjonowa normalnie.
3. Jedyny poci庵 po 1946 r. przejecha jeszcze w latach 40-tych. By to poci庵 towarowy. Pan Zieli雟ki okre郵i to jako rodzaj próby przejezdno軼i torowiska.
4. Tory rozebrano w roku 1952 lub 1953. Dokona豉 tego firma PKP, dysponuj帷a specjalistycznym sprz皻em i czyni帷a to w sposób zaplanowany i systematyczny. Poci庵 rozbiórkowy posuwa si od strony Zielonej Góry na Stypuów. Równocze郾ie z torami zdemontowano te wiadukt nad szos do Stypu這wa.
5. W 1946 r. nie by這 ju niemieckich mieszka鎍ów wsi, w tym mieszka鎍ów "domu kolejarza". Kolej szprotawska wg pana Zieli雟kiego za polskich czasów w ogóle nie funkcjonowa豉. On sam przyjecha poci庵iem repatriacyjnym do 畝gania. Co dziwne, pan Zieli雟ki ma bogate informacje o funkcjonowaniu kolei za czasów niemieckich. Wg niego kolej obs逝giwa豉 mleczarni w Siecieborzycach, gorzelni (nie potrafi jej umiejscowi), maj徠ek rolny w Chotkowie. Kolej wo穎no p這dy rolne i zwierz皻a, obs逝giwa豉 wszystkich rolników z Chotkowa, którzy ch皻nie i cz瘰to korzystali z jej us逝g. 
aaaaatórzy w 1945 roku zaj瘭i
Wyniki ogl康u stacji
aaa
W wyniku ogl康u stacji dokonano dwóch zasadniczych spostrze瞠.
1. "Dom kolejarza" ma prost konstrukcj, co wa積e - jednorodn. Obecnie jednak w dwóch trzecich swojej d逝go軼i ma równomiernie roz這穎ne otwory okienne (obecnie okna s ró積e, co jest wynikiem ich wymiany, dokonanej w ró積ych okresach), nad którymi s jednakowe ozdobniki natynkowe. W jednej trzeciej (zachodniej) nie ma 瘸dnych otworów okiennych ani drzwiowych, chocia nad domnieman ich lini s takie same ozdobniki natynkowe, jak w cz窷ci z oknami. Do tego, zauwa篡li鄉y jeden wyra幡y i  - by mo瞠 kolejne, zatynkowane - gniazda po mocowaniu belek stropowych (konstrukcyjnych), utrzymuj帷ych przed murem budynku, l瞠jsz konstrukcj, np drewnianego ganka. Otwór (otwory) s w cz窷ci bez okien, cz窷ci z której odpada p豉tami tynk (w pozosta貫j cz窷ci budynku tynk trzyma si doskonale). Mo瞠 to 鈍iadczy o tym, 瞠 w miejscach odpadaj帷ego tynku by造 kiedy, obecnie zamurowane, otwory okienne lub drzwiowe a tynkowanie w innych warunkach lub innym tynkiem niz pozosta豉 cz窷 budynku, powoduje, i w miejscach zamurowanych i zatynkowanych otworów tynk odpada. Istnienie takich otworów harmonizowa這 by z jednorodn konstrukcj budynku (do pe軟ej harmonii brakuje owych otworów). Jednocze郾ie istnienie hipotetycznego ganku od strony równi stacyjnej, pozwala przypuszcza, i w tej cz窷ci by otwór drzwiowy a nie okienny.
2. K瘼a drzew i krzewów przylegaj帷a od po逝dnia do brukowanej drogi, na samym 鈔odku równi stacyjnej, wygl康a na typowe stanowisko ro郵inno軼i ruderalnej (wysoko嗆 do której dorastaj ro郵iny, u這瞠nie w postaci k瘼y o regularnym kszta販ie, gatunki rosn帷e w k瘼ie). Powierzchniowa analiza gruntu (bez u篡cia szpadli i kilofa, czyli bez rozkopywania sensu stricto) w obr瑿ie tej k瘼y pokaza豉, 瞠 obszar ca貫j k瘼y pokrywaj kamienie polne, u豉mki betonu oraz ceg造, pojedyncze i zespolone zapraw w bry造 po kilka sztuk (oderwane kawa趾i muru). Kamienie i ceg造 nie le膨 rozrzucone na powierzchni, ale tkwi w ziemi na ró積ej  g喚boko軼i, tworz zapadliska, sprawiaj wra瞠nie  jakby zasypano nimi (gruzem ceglanym) g喚boki otwór w ziemi, np. fundamenty lub piwnice. Jest ich znacz帷o du穎. Wszystko jest poprzerastane krzewami i korzeniami, miejscami tworz帷ym i lit 軼ian wraz z kilkoma niegrubymi drzewami.
a
Wnioski i plany badawcze
a
Zanim pokusimy si o przedstawienie jakichkolwiek wniosków, a tym bardziej, planów bada, zapoznajmy si z pewnym, niebudz帷ym raczej wi瘯szych kontrowersji dokumentów. Jest to fragment raportu komisji inwentaryzacyjnej, która spisywa豉 z natury wyposa瞠nie i wygl康 stacji kolei szprotawskiej w 1945 - 46 r. na potrzeby przej璚ia kolei przez PKP.
Otó na stacji Jadwi篡n - Wie (pierwsza powojenna nazwa Chotkowa, stosowana tu po wojnie, a do 1948 r) zinwentaryzowano:
1) kas biletow, opisan jako budynek parterowy z ceg造 oraz muru pruskiego, dach dwuspadowy kryty pap, o wymiarach 10,5 m2 i kubaturze 29,4 m3, z 1911 r., zu篡ty w 50%,
2) poczekalni, opisan jako budynek parterowy, drewniany, dach dwuspadowy kryty pap, o wymiarach 8,10 m2 i kubaturze 22,68 m3, z 1911 r., zu篡ty w 40%,
3) magazyn i biuro, opisane jako budynek murowany, ceg豉 palona i mur pruski, dach jednospadowy kryty blach, o wymiarach 108 m2 i kubaturze 324 m3, zbudowany w 1935 r., zu篡ty w 50%,
4) wag wozow, opisan jako fundament z ceg造 palonej, grubo嗆 軼ianki 25 cm, o wymiarach 17,4 m2 i kubaturze 26 m3, zbudowana w 1938 r., zu篡t w 30%,
5) 簑raw wodny, brak wysi璕u, zniszczony w 70%,
6) jeden pulsometr w wydajno軼i wody 7m3 / godz, znioszczony w 75%.
[poz. 5 i 6 uj皻o w protokole przej璚ia na rzecz PKP, z dat  02 wrze郾ia 1947 r.]
Materia ten stanowi jedno ze 廝óde pracy magisterskiej Marcina Zarzyckiego, który sam zastrzega, i te oryginalne informacje urz璠owe mog zawiera b喚dy (sporz康zaj帷y raporty kolejarze czasami pope軟iali b喚dy lub upraszczali prac, pomijaj帷 niektóre informacje).
Nie da si ukry, 瞠 trzy 廝ód豉 informacji:
1) dane uzyskane podczas dzisiejszego wywiadu,
2) teza badawcza, któr uznajemy w zasadzie za udowodnion, co do budowy w co drugiej wiejskiej stacji takiego samego, murowanego budynku dworcowego, wg której w Chotkowie winien sta taki sam dworzec jak w Ochli czy Witkowie,
3) protoko造 inwentaryzacyjne wyszukane przez Marcina Zarzyckiego z 1945-46 roku
nie s do ko鎍a ze sob spójne.
Nie sposób odnale潭 potwierdzenia istnienia budynku dworcowego, postawionego wg ujednoliconego projektu. To co doskonale sprawdzi這 si w Radwanowie, tutaj... musi chyba poczeka na wykopaliska, gdy ludzie i dokumenty zawodz. Odnalezienie jednak pod k瘼 po 鈔odku równi piwnic, takich samych jak w Radwanowie jest niezwykle realne. Chocia równie dobrze mo瞠my tam odnale潭 takie same fundamenty jak w Broniszowie, a zatem pozosta這軼i wiaty znanej z ikonografi z Wichowa i Kartowic. Niew徠pliwe jest natomiast to, 瞠 mapa topograficzna z 1933 r. pokazuje dwa budynki w obr瑿ie stacji. Wed逝g raportu inwentaryzacji by造by to kasa i poczekalnia, gdy ostatni budynek powsta dopiero w 1935 r. Potwierdza si natomiast istnienie wagi i to w takiej postaci, 瞠 pan Zieli雟ki faktycznie móg o niej nie wiedzie.
Jakie s jeszcze inne zbie積e informacje ? Budynek z sortowni, o którym wspomina pan Zieli雟ki, to mo瞠 by ów najwi瘯szy budynek z raportu z 1935 r. (magazyn i jednospadowy dach !). Wiaty, niewielkie i z muru pruskiego, mog造 nie dotrwa do przyjazdu pana Zieli雟kiego do Chotkowa (on przyjecha w 1946 r., komisja dzia豉豉 w roku 1945 i 1946, nie wiemy w którym z nich by豉 akurat w Chotkowie, mo瞠 rok wcze郾iej przed przyjazdem pana Zeli雟kiego ?)
Co dalej ? Na pewno na stacji w Chotkowie by 簑raw wodny, waga wozowa oraz magazyn z sortowni (mieszcz帷y równie biuro). Zapewne by豉 jaka wiata, jedna albo dwie, by mo瞠 w miejscu, gdzie dzi mamy k瘼 krzewów i drzew. Tu bowiem na pewno by造 jakie murowane zabudowania (budynki). By te "dom kolejarza", czy jednak s逝篡 kolei ? Móg on mie軼i kas i poczekalni z wej軼iem od strony stacji. A co - w ko鎍u -  z dworcem jako takim ?
Niew徠pliwie potrzebne s dalsze rozmowy z mieszka鎍ami, dotycz帷e "domu kolejarza" (mieszkanie obs逝gi stacji kolejowej z kas lub poczekalni, lub bez nich, czy jednak przedszkole ?). Niezb璠ne jest te przekopanie równi stacyjnej, zw豉szcza w miejscu k瘼y ruderalnej, które zapewne odkryje albo fundamenty i piwnice dworca, albo fundamenty jednej lub obu wiat (co do pozytywnego wyniku wykopalisk raczej nie ma 瘸dnych w徠pliwo軼i, pytanie co odkopiemy ?). Czeka nas zatem bardzo ciekawa przygoda. A co do stacji Jadwi篡n - Wie, mo瞠my powiedzie, i wiemy, 瞠 mia豉 bogat infrastruktur, której poznanie jest jeszcze daleko przed nami. 
aaaa
Fragment niemieckiej mapy topograficznej okolic Chotkowa. Wida skomplikowany uk豉d stacji Chotków - Wie (zabudowania, drogi), ale ci篹ko jednoznacznie zdecydowa czy napewno wida z lewej strony gównego toru tor boczny.


Serwis powsta i funkcjonuje dzi瘯i 鈔odkom finansowym Gminy wiejskiej Zielona G鏎a